กิน'เกี๊ยวข้ามปี' โชคดีตลอดไป..

โดย ผู้จัดการออนไลน์ 8 กุมภาพันธ์ 2548 22:20 น

เจี่ยวจือ หรือเกี๊ยวต้มจีน เป็นอาหารท้องถิ่นจีนที่มีประวัติความเป็นมายาวนาน ตลอดจนได้รับความนิยมมาอย่างไม่เสื่อมคลาย จนกระทั่งมีคำกล่าวว่า ‘ไม่มีอะไรอร่อยเท่าเจี่ยวจืออีกแล้ว’ และในวันแรกของเทศกาลตรุษจีนของชาวจีนทางเหนือ อาหารชนิดนี้ก็เป็นสิ่งที่ขาดไม่ได้เลย ทั้งยังได้รับเกียรติให้เป็นอาหารมื้อแรกของวันด้วย

ประเพณีการกินเจี่ยวจือในวันตรุษจีนเริ่มเป็นที่นิยมกันมาตั้งแต่ในสมัยราชวงศ์หมิง(ค.ศ.1368-1644) โดยคนในครอบครัวจะต้องห่อเจี่ยวจือให้เสร็จก่อนเที่ยงคืนของวันสิ้นปี รอจนยามที่เรียกว่า จื่อสือ ซึ่งเป็นเวลาประมาณ 23-24 นาฬิกาก็จะเริ่มรับประทานกัน และเป็นเวลาเริ่มต้นวันใหม่ของปีใหม่พอดี การทานเจี่ยวจือจึงมีความหมายว่า ‘เปลี่ยนปีเชื่อมเวลา'เพราะคำเรียกอาหารชนิดนี้ เจี่ยว ก็ออกเสียงคล้าย "เจียว" ซึ่งมีความหมายว่าเชื่อมต่อกัน และ"จื่อ" ก็คือ "จื่อสือ"นั่นเอง

เจี่ยวจือ หรือเกี๊ยวต้มจีน อาหารยอดนิยมอมตะนิรันตร์กาล

นนอกจากนั้น การรับประทานอาหารชนิดนี้ยังมีความหมายสำคัญของการรวมตัวของคนในครอบครัวอีกด้วย เมื่อแป้งที่ห่อไส้เรียกว่า "เหอเมี่ยน" พ้องเสียงกับคำว่า "เหอ" ที่แปลว่าร่วมกัน และ "เจี่ยว" ก็ออกเสียงคล้ายกับคำ ที่มีอีกความหมายว่า มีความสัมพันธ์ต่อกันด้วย

การรับประทานเจี่ยวจือในวันตรุษจีนยังมีตำนานและเรื่องเล่ามากมาย ดังเช่นมีการกล่าวกันว่ามีส่วนเกี่ยวข้องกับหนี่ว์วา ผู้สร้างมนุษย์ โดยเชื่อว่า ในระหว่างที่หนี่ว์วากำลังปั้นดินให้เป็นมนุษย์นั้น เนื่องจากอากาศเย็นจึงทำให้ดินร่วนแตกง่าย เพื่อให้ส่วนที่ปั้นเป็นหูไม่หลุดออก หนี่ว์วาจึงเจาะรูในหูและใช้เส้นด้าย("เสี้ยน")คล้องไว้ แล้วลอดออกมาทางปากของตุ๊กตาดิน ดังนั้น เพื่อเป็นการระลึกถึงบุญคุณของหนี่ว์วา ชาวบ้านจึงปั้นเจี่ยวจือให้เป็นรูปหูคน ภายในบรรจุไส้("เสี้ยน") แล้วนำมารับประทาน

นอกจากนั้น ก็มีเรื่องที่เชื่อว่าเป็นเรื่องจริงเล่าขานกันว่า ในสมัยปลายของราชวงศ์ฮั่นตะวันออก(ค.ศ.22-220) ขณะที่จางจงจิ้ง แพทย์หลวงที่ได้รับการขนานนามว่าเป็นหมอเทวดากำลังเดินทางกลับภูมิลำเนาเดิมที่เมืองหนันหยัง มณฑลเหอหนัน หลังจากลาออกจากราชการ ระหว่างทางซึ่งบังเอิญเป็นวันเทศกาลสิ้นสุดฤดูหนาว(ตงจื้อ) เขาได้พบกับชาวบ้านมากมายที่ต้องทนทุกข์กับความหนาวเหน็บจนหูทั้งสองข้างเลือดออก และที่ป่วยกระทั่งเสียชีวิตไปก็มีไม่น้อย

กรรมวิธีการห่อเจี่ยวจือ ต้องแผ่แป้งให้บางเป็นรูปวงกลมแล้วจึงนำมาใส่ไส้ที่ผสมแล้ว


หมอเทวดาจางเห็นดังนั้น จึงตัดสินใจตั้งเพิงเพื่อรักษาผู้ป่วย ทั้งยังตั้งเตาขนาดใหญ่เพื่อต้มเนื้อแพะปรุงพิเศษด้วยยาจีนที่มีฤทธิ์ร้อนและขับไล่ความหนาว แล้วนำแป้งมาห่อเนื้อแพะเหล่านั้นเป็นรูปคล้ายหูคน เมื่อปรุงเสร็จแล้วก็นำไปแจกจ่ายให้กับผู้ยากไร้รับประทานกันตั้งแต่วันตงจื้อไปจนถึงวันตรุษจีน อันเป็นระยะเวลาร่วม 1 เดือน ซึ่งสามารถบรรเทาอาการเจ็บป่วยให้กับคนยากคนจนได้มากมาย

ตั้งแต่นั้นมา คนในหมู่บ้านดังกล่าวและคนรุ่นหลังที่สำนึกในบุญคุณจึงจัดกิจกรรมดังกล่าวเรื่อยมา และเรียกแป้งห่อเนื้อรูปหูว่า "เจี่ยวเอ่อร"์ และ เจี่ยวจือ จนกลายเป็นประเพณีสืบทอดเรื่อยมา

การเป็นอาหารสำคัญที่ไม่อาจขาดได้ในวันตรุษจีน ยังมีเหตุผลมาจากรูปลักษณ์ของเจี่ยวจือ ที่เป็นรูปทรงคล้ายเงินในสมัยโบราณ การรับประทานเจี่ยวจือ จึงเหมือนการนำเงินทองเข้ามาสู่ตัว นอกจากนั้น ไส้ในเจี่ยวจือก็ยังสะดวกต่อการบรรจุสิ่งที่เป็นมงคลลงไปให้เป็นความหวังต่อคนที่รับประทานด้วย เช่น ลูกกวาด ถั่วลิสง พุทราแดง เม็ดเกาลัด เหรียญเงิน โดยคนที่กัดเจอลูกกวาด ชีวิตในปีใหม่ก็จะยิ่งหอมหวาน ในขณะที่ถั่วลิสงมีความหมายว่าแข็งแรงและอายุยืนนาน ส่วนพุทราแดงและเกาลัด ก็จะมีบุตรภายในปีนั้น และหากกัดเจอเหรียญเงินก็จะยิ่งร่ำรวยเงินทอง

เจี่ยวจือประยุกต์ มีสีสันดึงดูดใจผู้รับประทาน...

อย่างไรก็ตาม ปัจจุบันเจี่ยวจือไม่ได้จำกัดวงแค่เป็นอาหารในช่วงเทศกาลตรุษจีนแล้วเท่านั้น แต่ยังพัฒนาจนกลายเป็นอาหารหลักของชาวจีนทางเหนือ ดังที่เราจะสามารถสั่งเจี่ยวจือไส้ต่างๆ ได้ตามร้านอาหารทั่วไปในปักกิ่ง เหลียวหนิง นอกจากนั้น ยังมีการประยุกต์ไส้ของมันให้มีความหลากหลายและราคาแพงขึ้นกว่าเดิมด้วย เช่นไส้หูฉลาม เป๋าฮื้อ หรืออาหารพิสดารทั้งหลาย ซึ่งเป็นการเพิ่มมูลค่าของอาหาร